PREBIOTYKI – NATURALNE ŹRÓDŁA W DIECIE

Dużo mówi się o probiotykach w diecie, o ich ogromnym znaczeniu dla zdrowia i ogólnego wellbeing. Czy prebiotyki to tylko literówka w nazwie dla probiotycznych szczepów bakterii? By dowiedzieć się więcej, czytaj dalej!  

KIEDY MOWA O PREBIOTYKACH?

Pierwszy raz o prebiotykach świat usłyszał w roku 1995. Gibson i Roberfroid definiowali je jako „nietrawione składniki żywności, które korzystnie działają na gospodarza przez selektywną stymulacje wzrostu i/lub aktywności jednego rodzaju lub ograniczonej liczby bakterii bytujących w okrężnicy”. Jednakże w roku 2004, doszło do aktualizacji tego terminu, który miał oznaczać: „prebiotyk jako selektywnie fermentowany składnik umożliwiający swoiste zmiany w składzie i/lub aktywności mikroorganizmów przewodu pokarmowego o działaniu korzystnym na stan zdrowia i samopoczucie gospodarza”. Obecnie obowiązującą definicją, określoną przez FAO i WHO (w roku 2007) jest: „prebiotyki jako niezdolne do życia składniki pokarmowe, które wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza w związku z modulacją zespołu mikroorganizmów jelitowych”. By jakąś substancję można nazywać prebiotykiem, musi ona spełniać określone wymagania, powinna m.in.:

w sposób wybiórczy stymulować wzrost i aktywność wybranych szczepów bakterii zasiedlających przewód pokarmowy, mających korzystny wpływ na zdrowie,

wpływać na pH treści jelitowej, obniżać je,

wykazywać pozytywne dla człowieka działanie miejscowe w przewodzie pokarmowym,

mieć odporność na rozkład poprzez hydrolizę i działanie enzymów przewodu pokarmowego,

nie ulegać wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego,

wykazywać stabilność być w procesie przetwórstwa spożywczego.

Dodatkowo należy dodać, że prebiotyki, tak samo jak inne składniki żywności, powinny spełniać określone wymagania bezpieczeństwa, jakie zostały ustalone w określonym państwie. W wyżej wymienionych wymogach, mowa np. o zachowaniu czystości produktu (nie może zawierać zanieczyszczeń).  

WARTO WIEDZIEĆ!

Synbiotyk to połączenie probiotyku (żywych mikroorganizmów probiotycznych)  oraz prebiotyku (nie zawierającego mikroorganizmów, tylko substancje stymulujące).  

JAK DZIAŁAJĄ PREBIOTYKI W NASZYM ORGANIZMIE?

Substancje wykazujące działanie prebiotyczne, po przedostaniu się do przewodu pokarmowego człowieka, przy udziale mikrobioty, ulegają fermentacji, czemu towarzyszy powstanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (m.in. masłowy, octowy) i niskocząsteczkowych produktów przemiany materii. Prebiotyki stymulują wzrost i aktywność określonych, dobrych dla naszego zdrowia, szczepów bakterii probiotycznych, jakie zasiedlają nasz przewód pokarmowy.  

PREBIOTYKI I ICH KORZYSTNY WPŁYW NA ZDROWIE

Jak pokazują wyniki, prowadzonych  w ostatnim czasie badań, prebiotyki mogą wpływać na wchłanianie niektórych składników z diety, w przewodzie pokarmowym (dotyczy to np. korzystnego wpływu na absorbcję wapnia). Ich pozytywne efekty na zdrowie wiąże się także z potencjalnym korzystnym wpływem na odporność, czy  pH końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Według lekarzy,  prebiotyki mogą okazać się pomocne w terapii chorób zapalnych jelit lub nadciśnienia tętniczego.  

PREBIOTYKI W DIECIE

Do prebiotyków możemy zaliczyć zarówno naturalny składnik diety np. , błonnik pokarmowy lub dodatki do żywności o działaniu prozdrowotnym. W literaturze najczęściej wymienianymi prebiotykami są m.in.:

inulina,

fruktooligosacharydy (FOS),

laktuloza,

mannanoligosacharydy (MOS).

W sposób naturalny, możemy zadbać o to, by w naszej diecie znalazły się produkty bogate w prebiotyki. Oto kilka przykładów  produktów, jakie warto włączyć do swojego jadłospisu na stałe:

korzeń cykorii

fasola

topinambur

owies

banan

cebula

por

szparagi

czosnek

karczoch hiszpański

agawa

Także mleko matki zawiera duże ilości prebiotyków. To kolejny powód, dla którego warto karmić w sposób naturalny, piersią. Dietetycy uważają, że odgrywają one istotną rolę np. pomagają rozwinąć odporność u dziecka.    

Piśmiennictwo:

Chen Y.C., Nakthong C., Chen T.C.: Improvement of laying hen performance by dietary prebiotic chicory oligofructose and inulin. Int. J. Poultry Sci., 2005, 4, 103-108.

FAO Technical Meeting on Prebiotics.: Food Quality and Standards Service (AGNS), Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO).

Crittenden R., Playne M.J.: Prebiotics. In: Lee Y.K., Salminen S., eds. Handbook of Probiotics and Prebiotics. John Wiley & Songs, Inc., Hoboken, New Jersey, 2009, pp. 535-561.

Huebner J., Wehling R.L., Parkhurst A., Hutkins R.W.: Effect of processing conditions on the prebiotic activity of commercial prebiotics. Int. Dairy J., 2008, 18, 287-293.

Engllyst H.N., Kingman S.M., Cummings J.H.: Classification and measurement of nutritionally important starch fractions. Eur. Clin. Nutr., 1992, 46, 33-50.

Ouwehand A., Derrien M., de Vos W., Tiihonen K., Rautonen N.: Prebiotics and other microbial substrates for gut functionality. Current Biology, 2005, 212-217.