DIETA DLA SENIORÓW – WSKAZÓWKI OD DIETETYKA
Data publikacji: May 8, 2016
Autor:
Dietetyk Monika Dudek

DIETA DLA SENIORÓW

Zalecenia dietetyczne dla osób w wieku starszym (60+) z pewnością różnią się od wskazówek jakie przekazuje się osobom np. 30 letnim. Modyfikacje w dotychczasowym stylu życia są związane ze zmianami jakie zachodzą w organizmie seniora. Program żywieniowy dla osoby powyżej 60 r.ż., powinien uwzględniać m.in. łatwostrawność proponowanych produktów/dań, zapotrzebowanie energetyczne na składniki odżywcze oraz płyny. Dietetyk tworząc jadłospis dla seniora musi zwrócić uwagę na wielolekowość oraz schorzenia dotykające układ ruchu.  

ZMIANY W FUNKCJONOWANIU ORGANIZMU LUDZKIEGO ZWIĄZANE Z WIEKIEM

Braki w uzębieniu – pojawia się konieczność noszenia protezy, przez co mogą wystąpić problemy z gryzieniem i żuciem pokarmów, a także ich trawieniem.

Zmniejszenie ilości wydzielanej silny przez ślinianki – pojawia się uczucie suchości w jamie ustnej, problemy z formowaniem i połykaniem bolusów pokarmu.

Zmieniają się także nasze kubki smakowe – dochodzi do zaburzeń w odczuwaniu smaków i utrata apetytu (zobacz: Brak apetytu - jak temu zaradzić?).

Niektóre osoby skarżą się na trudności w połykaniu kęsów pokarmu – co jest związane z osłabioną pracą mięśni przełyku.

W mniejszej ilości produkowana i wydzielana jest żółć – co utrudnia m.in. trawienie tłuszczów. Zmniejsza się także wydzielanie kwasu solnego i enzymów trawiennych –co sprawia problemy w trawieniu i wchłanianiu składników zawartych w spożytych pokarmach.

Obserwuje się spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego – osoby starsze częściej narzekają na występowanie zaparć niż osoby młode. Dodatkowo skarżą się na uczucie zalegania pokarmu w żołądku i ciągłe odczucie wzdęcia.

Zobacz również: Demencja starcza - czy można jej przeciwdziałać dietą?  

DIETA DLA SENIORÓW - WAŻNE ZALECENIA DIETETYCZNE

WSKAZÓWKA NR 1: JEDZ REGULARNIE, ZADBAJ O TO BY DIETA BYŁA UROZMAICONA

Staraj się jeść częściej, ale mniejsze porcje. Możesz spożywać 5-6 posiłków dziennie, średnio co 2,5-3 godziny.

Zadbaj o to by móc spożywać pokarm bez problemów – zadbaj o swoje uzębienie, dobierz odpowiednią protezę, staraj się starannie przeżuwać każdy kęs pokarmu, w miłej i spokojnej atmosferze.

Dbaj o to by posiłki były atrakcyjne, przyciągały kolorem i zapachem oraz smakiem. Zrezygnuj z soli, wykorzystuj zioła i przyprawy (zobacz: Szczypta smaku i zdrowia w przyprawach - Na co warto postawić w kuchni).

Unikaj potraw smażonych i pieczonych na tłuszczu. Wybieraj gotowanie na parze lub w wodzie, pieczenie w folii lub duszenie bez tłuszczu.

Wybieraj produkty jak najmniej przetworzone, świeże, sezonowe.

Staraj się by podstawą diety były warzywa (gotowane/duszone/przetarte).

Nie zapominaj o rybach, staraj się by w Twoim jadłospisie zagościły 2 razy w tygodniu.

Dużo osób starszych, w związku z problemami wynikającymi z układu ruchu, rezygnuje z aktywności fizycznej jaką do tej pory wykonywali. Obserwuje się, że zmniejsza się ich zapotrzebowanie energetyczne organizmu, co także związane jest malejącą podstawową przemianą materii. Warto zachować umiar w spożyciu różnych produktów, spożywać mniejsze porcje, rozsądnie, nie przejadać się.

Warto zapytać lekarza o możliwe interakcje między zażywanymi lekami a spożytym pokarmem/wypijanymi płynami.

Jeżeli nie cierpisz na zgagę wybieraj pieczywo z mąki graham lub orkiszowej. Jeżeli tolerujesz pieczywo z ziarnami, razowe możesz zjadać np. do 3-4 kromek dziennie. Chleb zamiast masła możesz smarować margaryną z fitosterolami lub oliwą z oliwek bądź olejem lnianym.

Jeżeli odczuwasz uczucie wzdęcia ogranicz w diecie produkty wzdymające i ciężko strawne. Uważaj na cebulę, czosnek, brokuły, kalafior, suche nasiona roślin strączkowych – jeżeli już przygotowujesz dodawaj takie przyprawy, jak: kminek/cząber/ koper włoski.

Zastanawiasz się nad suplementacją np. witaminami i składnikami mineralnymi? Przede wszystkim żadnych preparatów nie można stosować bez konsultacji z lekarzem! Tylko on może zalecić, oprócz racjonalnej diety, przyjmowanie dodatkowo preparatów zawierających np. wapń, witaminę D, witaminę B6 i ewentualnie inne witaminy. Wzrost zapotrzebowania na witaminę B6 często wynika z faktu, że wiele leków, przyjmowanych w związku z występującymi jednostkami chorobowymi, zmniejsza jej wchłanianie. Istnieją również doniesienia, że w starszym wieku znacznie zwiększa się zapotrzebowanie na witaminy B2, B12 i kwas foliowy, co może być spowodowane ich gorszym przyswajaniem oraz współistnieniem niektórych schorzeń wpływających na ich wykorzystanie.

Zobacz również: Witaminy z grupy B - witamina B12  

WSKAZÓWKA NR 2: NIE ZAPOMINAJ O WODZIE!

U osób starszych obserwuje się zmniejszone odczuwanie pragnienia. Jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ może grozić odwodnieniem organizmu. Dodatkowo zmniejsza się zawartość wody w składzie ciała osoby starszej. SYGNAŁY JAKICH NIE MOŻNA BAGATELIZOWAĆ! OBJAWY ŚWIADCZĄCE O ODWODNIENIU ORGANIZMU – NIE DOPUŚĆ DO ICH WYSTĄPIENIA – PAMIĘTAJ O WODZIE!

Osłabienie, szybka męczliwość

Zawroty/ bóle głowy (zobacz: Produkty przyprawiające o ból głowy - na co uważać przy migrenach)

Skurcze i bóle mięśni

Zaburzenia widzenia

Suchość w ustach

Zaburzenia funkcji poznawczych i pracy serca

Przyspieszony oddech

Nudności

Spadek masy ciała

Zaleca się wypijanie 2l płynów dziennie (1l wody mineralnej niskosodowej niegazowanej oraz 1 l innych płynów). Płyny warto wypijać małymi łykami w równych odstępach czasu. W dni upalne, przy zwiększonej aktywności fizycznej, należy wypijać wodę mineralną w większych ilościach. Jeżeli cierpisz na niewydolność serca, zapytaj lekarza ile l płynów dziennie możesz wypijać. Ogranicz kawę i mocne napary herbat. Wybieraj wodę z sokiem z cytryny i miętą, soki warzywne, napary ziołowe np. z morwy białej/ czystka/ rumianku. Staraj się nie słodzić, jeżeli nie potrafisz obejść się bez słodkiego smaku, to sięgaj po alternatywę jaką jest np. ksylitol lub stewia – naturalne słodziki.  

WSKAZÓWKA NR 3: ZADBAJ O RUCH KAŻDEGO DNIA!

Aktywność fizyczną zaleca się osobie w każdym wieku, jednak powinna ona być dostosowana do możliwości zdrowotnych organizmu. Przed rozpoczęciem ćwiczeń warto skonsultować się z fizjoterapeutą/ ortopedą/ lekarzem rodzinnym i zapytać jaka forma ruchu będzie najlepsza dla Twojego ciała.  

Piśmiennictwo:

Żywienie człowieka tom 2 – red. J.Hasik, J.Gawęcki; PWN 2000 Praktyczny podręcznik dietetyki – red. M.Jarosz; IŻŻ Warszawa Odżywianie się osób w podeszłym wieku – E.Jabłoński, U.Kaźmierczak, „Gerontologia Polska”, tom 13, nr 1, 48-54

Aby uzyskać lepsze efekty - umów się na konsultację dietetyczną
Kcalmar to ludzie, nie algorytmy
Jesteśmy nowoczesną platformą łączącą pacjentów z dietetykami z całej Polski. Nie generujemy szablonowych diet na podstawie Twojej płci, wagi i wzrostu. Dajemy Tobie dostęp do kompetencji, wiedzy i chęci pomocy ze strony prawdziwych specjalistów!
Magdalena Żelezik-Malinowska
Specjalizacje:
Cukrzyca
Odchudzanie
Alergie
Kcalmar.com zawsze przy Tobie!
Dieta zawsze pod ręką
Wybierając dietę w naszym serwisie, jadłospis, przepisy i listę zakupów będziesz miał zawsze pod ręką dzięki naszej aplikacji Kcalmar – dieta i przepisy!
Łatwe monitorowanie wyników
Notuj zmiany wagi w aplikacji, by poinformować dietetyka o swoich postępach! Odczytuj porady od dietetyka i wskazówki motywacyjne, które pomogą Ci wytrwać w diecie!
Pobierz za darmo!